bi aralar sabah gelince ofiste çay içmek benim için resmen sorun olmuştu. elemanlar değişti de huzura erdim. yoksa gemileri yakmış, "artık evden kendi çayımı getiricem, sıcak su da var. yapar içerim mis gibi." demeye başlamıştım. iki çaycı; bi kız bi erkek, ikisi de atarlı ergen modunda dolaşıyolar. işinizi sevmiyosunuz anladık da bizim suçumuz nedir? sabah çay içmeyelim mi? bunu mu istiyosunuz? misal: gidip çay ocağından çayımı alıyorum sabah 8:15 itibariyle, sonra hanfendi taaaa 9'da ilk çayı dağıtırken dur bi de keyif çayı içelim diye çay bana diyorum. hatunun tepki "siz içmişsiniz ama, hiç içmeyenler var." hadiiii, buyur burdan yak! tamam var da ben kendim gittim aldım da içtim onu sen mi getirdin sanki a benim canım? gidip çay ocağından tekrar bi çay alınca içebiliyorum ama, neyin tribini yapıyosun sen bana içmişsin sen diye anlamadım ki.. bi de sanki sebil diye ceplerinden dağıtıyolar çayı, lütfediyolar.
işlenmiş bitki yapraklarının sıcak ya da kaynar suya atılması ve demlenmesiyle hazırlanan aromalı bir içecek. üç temel çeşidi vardır; siyah, yeşil ve beyaz. çeşitli bitki ve meyvelerle karıştırılarak da hazırlanabilir. türkiye'de çay bitkisi doğu karadeniz bölgesi'nde yoğun olarak yetişmektedir. kimileri sabahları bundan bi bardak içmeden kendilerine gelemediklerini söylerler.
Cismani olarak verdiği lezzet, doygunluktan ziyade taşıdığı manevi anlam önem taşır bu topraklarda. Kahvenin aksine arası yalnızlıkla değil kalabalıkla iyidir. Öyle ki iki üç dost bir araya geldiklerinde dördüncüleri olan çay hemen yerini alır bardaklarda. İki insan tanış olup birbirlerini sevdiklerinde hemen birinin diğerine çay sözü verdiğine çok defa şahit olmuşsunuzdur. Artık yeni birine çay borcu vardır söz verenin. Aslında o söz basit bir içecek sözü değil, vefa sözü muhabbet sözüdür.
Bir bardak kadar küçük olmasına karşın zaman zaman koca bir derya kadar derin olan bu çay, pek çok güzel sözün de baş kahramanı haline gelmiştir.
Bir gün çay içelim seninle. Çaylar benden, manzara senden olsun. (Orhan kemal)
Sana verebileceğim çok şey yok aslında. Çay var içersen, ben var seversen, yol var gidersen. (Aşık veysel)
Çaycı getir ilaç kokulu çaydan, dakika düşelim senelik paydan. (Necip FazıI Kısakürek)
Basit yaşayacaksın basit, sanki bir gün yaşamın sona erecekmiş gibi basit, çay, simit ve peynirIe. (YaIçın Ergi)
Her güIümseyişinde tüm üIkeye çay ısmarIayayım, seninIeyken bir yudum çay zenginIeştiriImiş uranyum gibi enerji veriyor bana. (Murat Menteş)
Duvarı nem insanı gam yıkar sözünü söyleyen atalarımıza cevap, adı bilinmeyen bir çay sevdalısından geliyor; "Neyse ki çayın demi var, hayatın gamına inat."
1.
bülbüllerin, kızaran çileklerin sesi
bana doğru uzanmış elindeki
açık sabah çayı
kışkırtılan gönenç
suçlu gibi yaşamaya alıştık biz oysa
onu nereye nereye saklamalı
yıllarca sımsıkı kapattığı kapattığımız
ruhlarımız -ilk mi- birbirine değdi
düzleşe düzleşe yitti deniz
düşteydik, teknelerin sesi balıkçılar olmasa
2.
dağlar eflâtun ve kara
gitgide yaklaşarak üstümüze geldi
yittik yitik ülkedeydik
değdik
kırlangıcın kanadıyla sessizliğe
reddettik
göğü, ağır bulutları, koyu
batıp gideni reddettik
akşam, yaşlı seslerinden geçerek komşuların
yoğurdun ve çileğin tadıyla
bizi derinine aldı
şimdi herkes çay içiyor. çay kültürümüzde çok yeni aslında. memlekette çay tarımı başlayalı daha 100 yıl olmamış. ondan öncesi kahve var. günün ilk öğününün adı kahvealtı'ndan yuvarlanmış kahvaltı olmuş. buna rağmen kahve içinler amerikan özentisi yaftasını yiyor şu memlekete gireli on birkaç yıl olmuş kahve zinciri yüzünden. çay eskiden pek bilinmezmiş bile. anacağızımın ağzından aktarayım. "biz eskiden çay bilmezdik. misafir gelince kahve yapardık. uzun oturursa bi daha yapardık. " kahveyi unutuşumuz 1970'lerdeki ambargo döneminde yaşanan yoklukla ilintilidir. ama bir unuttuk pir unuttuk. çay başlığında kahve güzellemesi yapmak da bir tür hata oldu ama kahve için kallavi bir yazı projelenmekte.
Bitki yapraklarının(bazen kökünün veya aromasının) kaynatılması sureti ile yapılan içecek. Birçok çeşidi vardır. En çok tercih edilen türü Rize siyah çayı olmakla birlikte, dünya genelinde en çok çay tüketilen ülke de Türkiye'dir.