bir depremde eğer mümkünse yapılması gereken ilk şey bulunulan binadan dışarı çıkmaktır. ancak buradaki en büyük sorun şiddeti ne olursa olsun bunu yapmak için sadece 10 saniye sürenizin bulunuyor olması. ve bu 10 saniyelik geri sayım hemen her depremin başlangıcındaki hafif salınım ile başlar.
o halde yapmanız gereken ilk iş. bulunduğunuz noktadan 10 saniye içerisinde dışarıya ulaşıp ulaşamadığınızı test etmeniz. eğer 10 saniye içinde kendinizi bina dışına ulaştıramıyorsanız, yıkım etkisi olan bir deprem sırasında bunu denemek, ölümü garantiye almak anlamına gelir. şöyle ifade edeyim. yıkım etkisi olmayan bir depremde sarsıntılar eşliğinde 10 saniye üzerinde sürelerde dışarıya ulaşmanız mümkün. ancak yıkım etkisi olan bir depremde, 10. saniyenin ardından muhtemelen adım atmanıza asla müsaade etmeyen bir sarsıntı altındayken binanın ilk yıkılacak noktalarından biri olan merdiven boşluğunda kendinizi bulmanız, sadece intihar etmek olur.
o zaman neymiş. 10 saniye içinde kendinizi dışarıya atamıyorsanız, 10 saniye içinde kendinizi güvenli bir pozisyona almak zorundasınız. kaldı ki bu pozisyona tam olarak hayat üçgeni deniyor.
çocukluğumuzdan bu yana bize sıra ve masaların altına girmemiz öğretilir. ya da kapı eşiklerine. kapı eşikleri müstakil konutlar için sağlam noktalar olsa da apartmanlar için sağlam noktalardan değildir. masa gibi eşyaların altı da apartman türü binalarda üstüne binen ağırlığı taşıyamaz. haliyle bize öğretilen çoğu bilgi aslında bir iki katlı binalarda alınması gereken tedbirler olduğundan hatalıdır.
deprem anında yapılması gereken şey, ister sokakta, ister evde olsun, çök kapan tutun hareketidir. özetle hayat üçgeni oluşturacak bir noktaya çökmeyi, kafayı koruma altına alacak ve bedeni küçültecek şekilde kapanmayı ve yakındaki nesneye tutunmayı içeren bir hareket bütünüdür. bu hareket oluşacak bir hayat üçgeninde hayatta kalmanıza imkan sağlayabilir. ve bu noktanın yakınlarında hazırlanmış bir deprem çantası da hayatta kalma süresini uzatmaya yardımcı olur. tabi öncelikle hayatta kalmayı başarabilmişseniz.
bunun haricinde deprem öncesinde alınması gereken bir önlem de size yardımcı olur. 20 lira civarı fiyatlara satılan, elektriğe bağlı vaziyetteyken sürekli şarj olan ve elektrik kesintisinde otomatik olarak devreye giren led ışıldaklardan 4-5 tane edinip koridorlara ve odalara takmanız gerekir. çünkü depremlerde bina sağlam kalmış olsa bile elektrikler kesikken çöken zeminlerin görülemiyor olması nedeniyle boşluğa düşerek ölen insanların sayısı da azımsanamayacak kadar çoktur.
toparlayacak olursak, bir kısmı önceden yapılacak olsa bile;
- başlangıcından itibaren 10 saniye içerisinde bina dışına ulaşamıyorsanız bunu kesinlikle denemeyin!
- elektrik kesintisi anında otomatik devreye giren ışıldakları evin farklı yerlerine sabitleyin.
- evdeki devrilebilecek dolapları duvara sabitleyin. (tavana takılacak kadar yüksek olan bir dolap devrilmez)
- bir ya da birkaç deprem çantası oluşturun ve bunları on saniyede erişilebilecek hayat üçgenine uygun noktalarda bırakın.
- hayat üçgeni nedir ne değildir öğrenin ve sığınacağınız noktaları buna göre belirleyin.
- "çök kapan tutun" hareketini öğrenin.
- acil durum kişisi belirleyin.
- aile fertleriniz var ise acil durumda (ev dışında ama eve yakın) güvenli buluşma noktası belirleyin.
- hepsinden önemlisi sakin olun.