dünyada bilinen en sert maden olan elmasın 57 faset (ideal kesimde) kesilmiş halidir.
saf karbondan oluşur. pırlantaya ancak bir elmas(ya da pırlanta) zarar verebilir. elması kesip pırlanta haline getirme işleminde toz elmasla kaplanmış döner diskler kullanılır.
genellikle ham elmas hali volkanik bölgelerde bulunur. bahsedilen karbon atomunun volkanik hareketlerle yeryüzüne çıkarken sabit bir hızda, sabit basınç ve sıcaklıkla yoluna devam etmesiyle oluşur. bu değerlerde en ufak bir değişim olursa sobada yakılacak hale gelir, yani kömür olur.
bilinen en genç elmasın, dolayısıyla pırlantanın, oluşumunu yaklaşık 1 milyar yıl önce tamamladığı varsayılır. (evet hanımlar, parmağınızdaki yüzüğün taşı minimum 1 milyar yıl yaşında.)
şimdiye kadar çıkartılmış tüm elmasların toplamı iki katlı bir otobüsün içini dolduracak kadardır.
pırlanta 4c kuralına göre sınıflandırılır. bunlar sırasıyla;
carat: karat taşın ağırlığıdır, 1 karat yaklaşık 0,2gr'a denk gelmektedir. karat büyüdükçe fiyat katlanarak artar.
color: taşın rengidir. beyaz olanların sınıflandırılması d harfinden başlar z harfine kadar devam eder. d en beyaz taştır, z ise bildiğiniz kömürdür. piyasada a,b,c renkler olduğu da rivayet edilse de yalandır, hurafedir.
clarity: taşın içindeki lekeleri sınıflandırır. fl yani flawless kusursuzdur. sırasıyla fl, if (iç kusursuz, dışta lekeler), vvs (çok çok küçük lekeler), vs (çok küçük lekeler), si (küçük lekeler) ve i (çıplak gözle görülebilecek boyutta lekeler) olarak devam eder. if'den sonraki sınıflandırmalarda 1 ve 2 olarak her bir sınıf kendi içerisinde ikiye ayrılır. i sınıfına geldiğinizde 1,2,3 olarak 3'e bölünür.
cut: kesimin ne kadar kusursuz olduğuyla ilgilidir. faset sayısı, külah, taç, kemer oranları, açılar, tabla genişliği gibi çok çeşitli teknik detay içerir.
genellikle 1 karat ve üzeri taşlar için, 4c kuralına göre uluslararası geçerliliği olan sertifikalar basılır. gia(u:gemological institute of america ) ve hrd bu işi en ciddi yapan kurumlardır ve sertifikaları gerçekten ciddiye alınır. bunların dışında aynı geçerlilikte sertifikaları verdiğini söyleyen irili ufaklı birçok kurum bulunur, fakat ciddiye alınmalarını pek tavsiye etmem. ayrıca, bu uluslararası sertifikalar 1 karat altı taşlarda fazladan maliyettir. tavsiyem 1 karat ve üzeri bir taş alacaksanız mutlaka ama mutlaka gia tarafından verilmiş sertifika aramanızdır.