sığıra neredeyse tıpatıp benzeyen ama sığırdan daha fazla gelir getiren, ülkemizdeki angus yoğunluğu ve hayvancılığın bile isteye bitirilmesi nedeniyle membası olan afyon'da bile sayıları birkaç yüze ve özel çiftliklerin himayesindeki birkaç bine düşmüş olan hayvan.
mandadan üretilen kaymağın eşi benzeri yoktur. bembeyaz olur, ilk lokmada boğazınızı tıkamaz, bekledikçe hemen acılaşmaz (doğrudan bayatlar ve tadı değişir), ekmek kadayıfının üzerinde erimez (taş gibi durur). afyon'da halen manda kaymağı bulmak mümkün ama her kaymak da mandadan üretilmiyor artık. angustan kaymak üretildiğini bile duydum ben. zaten marketten satın aldığınız ve mandadan üretildiğini iddia eden hiçbir kaymak %100 manda değildir. illa ki inek ya da koyun da içerir. içindeki koruyucularla 1 ay bana mısın demez, tadı bozulmaz, rengi değişmez. henüz üretilmiş bir manda kaymağını en fazla 4-5 gün içinde midenize indirmeniz gerekir, yoksa bozulur. isterseniz buzluğa gömün, gene de bayatlar.
birkaç yıldır "ülkede manda mı kaldı da, kaymağını bulup yiyebilin" diye çevreme sataşıyordum. durum "ülkede eti yenebilecek hayvan mı kaldı"ya evrildi gibi benim adıma.