lilith

  1. 1
    ilk kadın, şeytanların annesi, karanlık taraftaki ana tanrıça. Hemen hemen herkesin bildiği bu ismini ibranice'de gece anlamına gelen lilatu kelimesinden aldığı söylenir. Baykuş ile ilişilendirilir. Lilith figürü kültürden kültüre farklılık göstermiş, zaman içinde bugünkü efsanesini meydana getirmiştir.

    Antik sümerde lilith, tanrıça inanna'nın tapınağına erkek toplayıp getiren bir hizmetkardır. Bu sebepten sümer mitolojisinde bir fahişe olarak görülmüştür.

    Mezapotamya'da (sami dil ailesi) ise başta sümer mitolojisinde fırtına tanrıçası olarak kabul gören lil ile iliskilendirilmiştir. zaman içinde suriye'den gelen, çocuk öldüren kadın şeytan lamashtu ile eş değer tutulup onun özelliklerini almıştır. Talmud'da kanatlı gece şeytanı, zohar'da (ortaçağ'da yazılmış kabalistik eser) ise succubus olarak tasvir edilir.

    Antik ibrani folkloruna -the alphabet of ben sira isimli anonim eser- göre lilith, adem'e itaat etmez ve kızgınlıkla yaratıcının saklı ismi yahveh'i söyleyerek kanatlar edinerek kaçıp gider, kızil deniz yakınlarında bir mağaraya yerleşir. Burada kök salıp ya insanoğlundan ya da melek/şeytan samael'den çocuklar doğurur. Bu çocuklar -lilim denilen- büyüyü ve şeytani her şeyi öğrenerek büyüyen kötü ve çirkin varlıklardır. lilith'i geri dönmeye ikna etmek için tanrı, üç melek gönderirir lakin lilith kabul etmez. Bunun üzerine Lilith'in yüz çocuğu öldürülür. Lilith de intikam için her gün insan çocuğu ve gebe kadın öldürmeye erkekleri de uyurken ayartmaya başlar. Bunun üzerine tanrı ile lilith meleklerin lilith'i zorlamasıyla bir anlaşma yaparlar; lilith'in çocukları ölmeye devam edecektir ancak insanların oğlan çocukları üzerinde sadece ilk sekiz gün kız çocukları üzerinde de ilk yirmi gün gücü olacaktır ki eğer yanı başlarında üç kutsal meleğin (sanvi, sansanvi, semangelaf) ismi yazılısıyla yeni doğanlara zarar veremeyecektir. Bu sebepten antik ibrani toplumu yeni doğanların boyunlarına kutsallarının isimlerinin yazılı olduğu tılsımlar asarlar.

    Bir başka dini efsaneye göre lilith adem gibi topraktan yaratılmıştır. Adem ile eştir, özgürdür. Adem'e boyun eğmeyince yerine adem'in kaburgasından havva yaratılır.

    Ortaçağ'da şeytanın ninesi yahut eşi, sevgilisidir.

    Yine eski zamanlarda bazı erkekler, lilith'in lilim üretmek amacıyla meni çalmak için uykuda boşalmaya sebep olduğuna inanmışlardır.

    Kaynak:
    The encyclopedia of sacred sexuality
    The encyclopedia of demons and demonology
    #164 donggam | 1 yıl önce - düzeltme: 4 ay önce
     
  2. tümünü göster