ama bu inancın en otantik hali yukarıdaki cümlede yazdığım şekliyledir ve pali kanonu'na dayanır.
inancın kurucusu gautama buddha, aydınlanmasının sonrasında dünyadaki acıların sebebini anlayıp dört yüce gerçek belirlemiş:
1- acı, hayatın ve varoluşun bir parçasıdır. (dukkha)
2- acıların kaynağı arzu ve isteklerdir. (samudaya)
3- istek ve arzular bırakılırsa acılar sona erdirilebilir. (nirodha)
4- acıların sona erdirilmesinin yolu sekiz aşamalı asil yol'dan (marga) geçer. bunlar da Doğru kavrama, doğru düşünce, doğru söz, doğru eylem, namuslu kazanç, doğru çaba, uyanıklık ve doğru meditasyondur.
buddha'ya göre bu dört gerçek insanı özgürleştirir ve samsara'dan çıkartır.
bu arada evet, hint dinlerinin büyük kısmı gibi budizm'de de reenkarnasyon vardır. ama reenkarne olmak pek de güzel bir şey değildir aslında. yani bir budiste "ben önceki hayatımda ingiltere prensesi'ymişim" derseniz, budist kişi sizin hakkınızda "demek ki o hayatı değerlendirememişsin" diye düşünür. çok da hava atılacak bir yanı yoktur yani reenkarnasyonun. cem yılmaz biraz yanlış anlamış diyebiliriz. ama belki hinduizm'de cem yılmaz'ın dediği gibi "bir sonraki hayatta kralsın be oğlum" mantığı vardır bilemeyeceğim. hinduizm ve budizm farklı inanç sistemleri.
budistler reenkarnasyonu bir ceza olarak gördükleri için, çin'e giden hristiyan misyonerler cennet ve cehennem kavramlarını anlatırken biraz zorluk yaşamışlar. çünkü "öldükten sonra dirilme" zaten budistler için cehennemle eş değerde bir durum. önemli olan nirvana'ya erişip samsara'dan kurtulmak.
dört yüce gerçeği kabul eden kişinin samsara'dan kurtulmak için ilk adımı buddha'ya sığınmak olur. tabii illa gautama buddha'ya sığınmak zorunda değilsiniz. bazı kişiler amitabha'ya da sığınırlar. gautama buddha sistemi kuran kişi olsa da, farklı buddhalar da mevcuttur.
buddha'ya sığınan kişi, buddha'nın öğretilerini (dharma) öğrenmeye ve izlemeye başlar.
tabii bu noktada da bir eğitime ihtiyaç duymaya başlar hafiften. işte burada da manastırlar, keşişler ve rahibeler (özet olarak sangha isimli budistler topluluğu) devreye girerek kişiye yol-yordam gösterir.