diğer iskandinav dillerini de öğrenmeyi kolaylaştıracak olan dildir. yeni başlayanlar için isveççede isimlerin cinsiyetlerine ve nasıl çoğul yapıldığına dair bazı temel bilgileri vermek gerekirse:
isveççede iki grup isim vardır: utrum ve neutrum.
aslında isveççe de bir zamanlar üç cinsiyet (eril,dişil,nötr) içermiştir lakin eril ve dişil cinsiyetler daha sonra utrum çatısı altında birleştirilmiştir. utrum grubundaki sözcükler için n-word ve neutrum grubundaki sözcükler için t-word de denebilir.
utrum için örnekler: en leksak: bir oyuncak en penna: bir kalem en borste: bir fırça
neutrum için örnekler: ett brev: bir mektup ett hus: bir ev ett verktyg: bir araç
gördüğümüz gibi, t-wordlerde ingilizcedeki "a"yi karşılamak için "ett" n-wordlerde ise "en" geliyor. neutrum grubundaki sözcüklerin neden n-word olarak geçmediği buradan kolayca anlaşılabilir.
ingilizcede isimleri "the" ile belirli hâle getiririz. isveççede "the"nın yerine sözcüğün sonu cinsiyetine göre çekimlenir:
yani yukarıdaki örnekler belirli hâle getirilirse: - leksaken - pennan - borsten - brevet - huset - verktyget
şeklinde yazılır.
neyin hangi grupta olduğunu anlamak için ise bazı püf noktaları vardır. mesela t-wordler genelde:
-a, -are, -dom, -else, -het, -ing, -ion, -ism, -nad, -or şekillerinde sonlanır. (en dåre, en dator, en penna, en räkning vs.)
istisnaları elbette vardır. (ett öga, ett fängelse vs.)
n-wordler için durum farklıdır. genellikle mevsimler, aylar, günler, doğadaki varlıklar, canlılar n-wordlerle ifade edilir.
en hund: köpek en katt: kedi en fisk: balık en målare: ressam en arbetare: işçi en måndag: pazartesi
burada da istisnai durumlara örnek olarak ett bi (arı), ett lejon (aslan), ett barn (çocuk) gösterilebilir.
sözcüklerin nasıl çoğul yapılacakları belirlenirken sözcükler çekimlerine göre gruplandırılır.
birinci gruptaki sözcükler n-word olup "a" ile biter ve çoğul halleri "-or" ekini alır.
örnek: en människa (bir insan) -> människor (insanlar) (belirsiz) /människorna (belirli) en flaska (bir şişe) -> flaskor (şişeler) / laskorna
istisna örneklere ise "en ros" gösterilebilir, ros gibi "a" ile sonlanmadığı hâlde sonuna -or alan sözcükler de birinci çekimde mevcuttur.
ikinci grup yine n-wordlerin olduğu bir çekimdir. sessiz harfle biten tek heceli sözcükleri ve belirli şekillerde (-e, -en, -el, -er, -ing) sonlanan sözcükleri bu grupta inceleyebiliriz. bu sözcükler sonlarına "-ar" alırlar.
örnek: en stol (sandalye) -> stolar (belirsiz) / stolarna (belirli) en tävling (yarışma) -> tävlingar / tävlingarna en pojke (oğlan) -> pojkar / pojkarna
önemli bir istisnai örnek ise t-word olan "ett finger"(parmak) olup "fingrar" şeklinde çekimlenir.
üçüncü grup hem t-wordleri hem n-wordleri bünyesinde barındıran çekimdir, -er eki ile çoğul form elde edilir.
örnek: en sak (şey) -> saker /sakerna
almancadaki konjunktivi anımsatan bir değişim bu gruba ait sözcüklerde gözlemlenebilir:
örnek: son -> söner (oğul) hand -> händer (el) strand -> stränder (sahil)
gibi.
dördüncü grup -e, o, u, -ie, je, -ö, -å-,else, -arie ile biten sözcükler olarak tanımlanabilir, bunların sonuna da "-r" ekleriz.
örnek: fängelse (hapishane) -> fängelser
beşinci grubun çoğu t-worddür. sonlarına "-n" alırlar.
örnek: piano -> pianon
sonlarına ek almadan çoğul olan sözcükler de vardır: barn, indier, fönster gibi. (not: bu ek almama olayı "belirsiz" çoğul yaparken geçerlidir. bir örnek olarak barn, belirsizde barn olarak çoğul olurken belirlide barnen şeklinde çoğul olacaktır.)
bazı yabancı sözcükler ise sonuna ingilizcedeki gibi "-s" alarak çoğul olabilir.