rusların 1552 yılında kazan'ı tatarlardan alıp bağımsız bir hale gelmelerinin bir anıtı olarak iv. ivan (korkunç) tarafından yaptırılan kilise.
rusların "biz artık bizanslı köklerimize dönüyoruz" demesinin bir sembolü olsa da, minare tarzında yapıları tatar, moğol, türk mimarisinden epey etkilenilerek yapılmıştır. zaten moğolların da müslüman olmamasına rağmen bu kilisedeki gibi kubbe yapıları vardır.
bir rus ortodoks arkadaşım ise aslında bunların mum olduğunu ve dua mumlarının sürekli yanmasını temsil ettiğini söylemişti.
hangisi doğru bilemeyeceğim açıkçası. bir merkezi çevreleyen minareler bana biraz camiden etkilenilmiş hissi uyandırmıyor değil şahsen. ama belki de gerçekten mumları da temsil ediyor olabilir.
kilisenin adı ise kutsal soytarı basil'den geliyor. bu "kutsal soytarı" ise bizdeki "meczup" gibi bir şey.
bu basil denen arkadaş, çok egzantirik birisiymiş. hırsızlık yapıp çaldıklarını fakirlere dağıtırmış. çıplak gezermiş.
bir gün iv. ivan'ı fena haşlamış, "senin gibi hükümdar olmaz olsun!" demiş ivan'ın yüzüne karşı. ivan da bu adamı hiç unutamamış o günden beri. düşünün halkı baskı altında tutan ve hatta oğlunu bile öldürebilecek derecede haşin bir hükümdarınız var. "sibirya soğuktur şimdi" (gerçi o zaman sibirya da henüz rus kontrolünde değil ama olsun) deyip adama bir şey diyemiyorsunuz.
haliyle ivan da gücünün farkında. ama bu basil çıkıp "kral çıplak!" deme cesaretini gösterebilmiş tek kişi olduğundan olsa gerek ivan da çok saygı duymuş adama. "haklısınız sayın ermiş, tam bir o**** ço****yum." demiş.
basil öldüğünde de herkesin korkudan tir tir titrediği bu kral, basil'in tabutunu alıp tek başına taşımış. işte bu azizin mezarından ötürü kilisenin adı da aziz vasil katedrali olmuş.