orijinal adı “die entführung aus dem serail” olan, avusturya imparatoru ıı. joseph’in ısmarlamasıyla yaratılan ve ‘singspiel’ denilen alman lirik komedi türünün tipik örneklerinden olan mozart operası. başka bir deyişle mozart’ın türk marşı.
“operanın konusu istanbul’da geçmektedir. belmonte, selim paşa’nın hareminde tutsak olarak yaşayan sevgilisi constanze’yi kurtarmak için istanbul’a gelir. sevgilisi ile birlikte paşa’nın yanında yaşayan hizmetçisi pedrillo’nun yardımıyla sarayda kendine bir iş bulur ve sevgilisini kaçırma planları yapmaya başlar. paşanın sadık hizmetçisi osman (osmin) ondan kuşkulanmaktadır. sonunda tam kaçmak üzerelerken, osman tarafından yakalanırlar. paşa, belmonte’yi sorguladığında, onun can düşmanının oğlu olduğunu öğrenir. artık hepsi çaresizlik içinde ölümü beklemektedir. ancak bir mucize olur ve selim onları bağışlar, ülkelerine geri dönmelerine izin verir.”
bu opera eserde mehter marşının etkisinin görülmesi nedeniyle müzikte şarkiyatçı etki adı altında oryantalist bir eser olarak yorumlanmakla birlikte karakterlerin incelenişi bakımından da şarkiyatçi paradigmaya uygun görünmektedir. aydınlanmış avrupalı kadın, bilge selim paşa, kaba güç ve cehaletin simgesi osman şeklinde sunulan karakterler şark için kullanılan acımasızlık, tahammülsüzlük, bağımlılık ve aynı zamanda bağışlayıcılık temaları içinde hikayeyi oluşturmaktadırlar.
mozart’ın türk motifine yönelişinin ilk örneğini yine ana mekanın harem olduğu “zaide” operası oluşturmakla birlikte, hıristiyan çocukların kaçırılarak devşirilmesi, baba, oğul ve kardeş katli gibi temalara eserlerinde rastlanmaktadır.