hindistan bağımsızlık hareketinin önderi, modern laik hindistan'ın kurucu atası, yüce ruh (bkz: mahatma) ve ulusun babası (bkz: rastrapita) gibi unvanlara layık görülmüş, tarihin önde gelen isimlerinden, pasif direniş (bkz: sivil itaatsizlik) 'in en başarılı uygulayıcısı, mustafa kemal atatürk hayranı bir devrimci.
hindistan'da verdiği bağımsızlık mücadelesi ve ardına yaptığı devrimler, mustafa kemal'in türkiye'de yaptıklarıyla çok benzerlik gösterir. öncelikle emperyalist güçlere karşı bir bağımsızlık mücadelesi vermiş, bağımsızlık mücadelesini kazandıktan sonra milliyetçilik esas olan laik bir devlet temeli atmış, kadın-erkek eşitliğini sağlamış, toplumsal yaşamdaki hurafelere karşı savaş vermiş, mustafa kemal'in devrimlerini örnek aldığını her fırsatta dile getirmiştir. fikirleri, gandhizm olarak anılır, tıpkı atatürk'ün fikirlerinin kemalizm diye anılması gibi.
hatta hindistan'ın tam bağımsızlık idealine dayanan bir düzen kurmayı gandhi hayal dahi edemezken, mustafa kemal ve milletinin emperyalizme karşı verdikleri çetin savaş o'na örnek olmuş, ondaki tam bağımsızlıkçı ruhu ateşleyen emsal olmuştu.
sözlerimi büyük devrimci gandhi'nin, atatürk için söylediği şu sözlerle bitirmek istiyorum:
atatürk, insanlığın büyük evlatlarından biriydi. o, inançlı bir savaşçının yurdunu kurtarabileceğini kanıtladı. dünya onun eyleminden bir özgürlük dersi çıkarmıştır. böylesine azimli, ulusuna ve yurduna bu kadar bağlı bir devlet adamı, böyle bir reformcu, ancak birkaç yüzyılda bir doğar.
bana sorarsanız, ki sanmıyorum ama, tarihin gördüğü en büyük devrimcilerden biridir mahatma gandhi ve böyle bir devrimcinin fikirlerine etki etmiş, onun bağımsızlık inancını perçinlemiş bir devrimci lidere sahip olarak, onun izinde olmaktan onur duyuyorum.
"mahatma" sanskritçe yüce ruh demektir. hint topluluğunun özgürlüğü için pek çok başkaldırıya öncülük etmiştir. yoksul halktan alınan vergilerin azaltılmasından tutun, kadın haklarına; kast sisteminin sonlandırılması talebinden hindistan'ın ingiliz hakimiyetinden kurtulması talebine kadar pek çok konuda kampanyalar yürütmüştür. pek çok kez de hapse atılmıştır.
kurtuluş savaşını kazanmamızdan sonra "haydi beni bir daha tutuklayın İngilizler! Ama görüldü ki tutuklama ve öldürmeyle iş bitmiyor! İşte Türkler, kendi cenaze merasimi için hazırlanan tabutlarını, sahiplerinin başlarına geçirdiler!" diye bir söz söylemiştir. ne kadar doğru bilmiyorum ama epey güzel bir söz.
liderlik vasfı olmayan bu muydu hep karıştırıyorum. şaka bir yana sadece görüntüsü yüzünden insanları birbirine benzetmek nedir yahu (bkz: charlie chaplin)
hayatını ve paralel olarak hindistan'ın ingiliz sömürgesinden kurtuluşunu muhteşem detayları ile anlatan bu gece özgürlük kitabını dünya siyasetine meraklı kişilere şiddetle tavsiye ederim. 30 ocak 1948 senesinde 3 tabanca kurşunu ile katledilen ve yakl. 30 yıl süren müzakereler sonucu hindistan'a bağımsızlığını veren siyasetçi, politikacı, devlet adamı.
hayatını daha adaletli bir dünya için mücadele ederek geçirmiş bir avukat, insan hakları savunucusu.
İlk pasif direnişini Hindistan'da değil, bir Hint şirketinde avukat olarak çalışmak üzere 1893'te gittiği Güney Afrika Cumhuriyeti'nde başlatmıştır. Güney Afrika'da sadece Afrikalılara değil Hintlilere de ayrımcılık yapılıyordu. Gandi, ilk olarak elinde birinci mevki bileti olmasına rağmen üçüncü mevkiye geçmediği için trenden atıldı. Daha sonra yoluna at arabası ile devam ederken, Avrupalı bir yolcuya yer açmak için arabanın dışında basamak üzerinde yolculuk etmeyi reddettiği için sürücü tarafından dövüldü. Yolculuğu esnasında bazı otellere alınmamak gibi çeşitli zorluklarla karşı karşıya kaldı. Bir mahkemede hakim Hindu türbanını çıkarmasını emrettiğinde buna karşı çıktı. Bütün bunlar şiddet içermeyen direniş fikri üzerine düşünmesine neden oldu.
Mahatma Gandhi, çalışma olmadan servet (emeksiz kazanç); vicdan/bilinç olmadan haz (bilinçsiz haz); karakter olmadan bilgi (gbkz: (niteliksiz bilgi); ahlak olmadan ticaret (ahlaksız ticaret); insanlık olmadan bilim (insaniyetsiz bilim); özveri olmadan din (özverisiz inanç); ilke olmadan siyasetin (ilkesiz siyaset) insanı günaha götüren unsurlar olduğuna inanmış ve bunlardan uzak durulması gerektiğini savunmuştur.
yıllar önce bir yerde okumuştum, şimdi internette biraz bakındım ama kaynak bulamadım. okuduğum yazıda gandhi'nin bir sözü vardı. gandhi mealen diyordu ki, 'bizim çocukluğumuzda, hindistan'daki okullarda dünya haritalarında britanya imparatorluğu, hindistan'ın iki misli büyüklüğünde görünüyordu. haritaya bakan bir hintli, küçücük hindistan'ın, koskoca ingiltere'yle baş edemeyeceğini düşünüyordu. gerçeğin böyle olmadığını epey sonra öğrenmiştim.' not: hindistan'ın yüzölçümü - 3.287.000 km2 birleşik krallığın yüzölçümü - 242.495 km2
yüksek öğrenimini londra'da hukuk okuyarak yapmıştır. yani gandi'yi gandi yapan, hak, hukuk, özgürlük vb kavramları ingiliz üniversitelerinde edindiği altyapı üstüne temellendirmiştir.