insan kirpiğinde ensest ilişkiler yaşayan bir örümcek. "neee? nasıl??" dediğinizi duyar oldum. bu sekiz ayaklı, çoğu insan gözüyle görünmeyecek kadar küçük hayvanın böceklerden sonra en fazla türü olan hayvan olduğunu kim nereden bilecekti ki? bugüne kadar yaklaşık 50.000 akar türü saptanmış olsa da bu sayının gerçek tür çeşitliliğinin sadece %10'u olduğu sanılıyor.
aklınıza gelebilecek her yerde yaşayan bu küçük misafirimiz, oldukça dayanıklıdır da. bakterilerden sonra en dayanıklı hayvanlar arasında yer alır. aşırı sıcak ve soğuğa dayanıklıdırlar. dediğim gibi her yerdedirler. bir arının nefes borusundan, bir kolibrinin (sinek kuşu)'nun gagasındaki çiçeğin en küçük parçasına kadar her yerde... daha iyi anlamanız için bir ormanın her bir metrekaresinin onda birinde 200 farklı türden on milyonlarca akar bulunur. aşağı yukarı üç karışlık bir alandan bahsediyorum. 1000 santimetrekareden...
uyuz böceği (demodex folliculorum) bir akar türüdür -örümcek olmasına karşın böcek denmesini ben de garipsedim. bu akar ağız kısmında bulunan iğneye benzer çenesini kirpiklerinizin altındaki yağ bezlerinin içindeki yağa sabitleme derdinde. folikül içerisine yuva yaparlar, hem de baş aşağı. sindirim sistemleri çok verimlidir ve hiç atık üretmezler. öldüklerinde de geriye hiçbir şey bırakmadan çözünüp giderler.
gelelim ensest olayına. bu durumu çok abarttım sanırım, ensest ilişki bazı hayvanlarda olan, bilinen bir gerçek. ama yüzümüzde olması ilginç kılıyor bu durumu. öncelikle şu görseli incelemenizi istiyorum: i.hizliresim.com/... bu bir insan kirpiği çizimi, dibindeki yuvarlaklar ise akarlar. yaklaşık on tane olur her kirpik dibinde. dişi uyuz böceği ile devam edelim, çünkü kirpiğe gelen akar bu böcek. bu ablamız ilk yavrulamayı çiftleşmeksizin gerçekleştirir. erkek yavrularıyla da bir hafta sonra çiftleşir ve aşağı yukarı 25-30 kadar yumurta üretir. yeni bireyler yuvayı başka foliküller bulmak üzere terk ederler. dişi uyuz böceği akarları ise aynı döngüyü sürdürür. *
on binlerce akar türü olduğundan bahsetmiştim. bize yakın olanları mobilya akarı, yemiş akarı, gübre akarı, peynir akarı falan filan. daha çok fazlalar da ben aklıma getiremiyorum manyakları. ama içlerinden bir tanesi ayrı bir manyak: toz akarı (dermatophagoides pteronyssinus) bu küçük, deri yemekle meşguldür. insan eti yemiyorlar elbette. insandan düşen ölü derileri indiriyorlar mideye. yılda ortalama küçük bir şeker çuvalını dolduracak kadar deri döktüğümüze göre epey şanslı bu köftehor. evlerden çıkan tozlardan, özellikle elektrikli süpürgeden yayılan küf kokusunda bunun parmağı vardır. bir yemek kaşığı tozda on ila yirmi bin arasında akar ve beş ila on milyon arasında akar dışkısı bulunur. toz akarları psikopattır. astıma sebep olabilirler. çözünüp gidenler uyuz böceği'dir.
muhteşem üzücü bir bilgi veriyorum. akarları ortadan kaldıramazsınız. hem çok küçüktürler hem de muazzam bir kalabalığa sahiptirler. hatta akarların canına okuyacağım diye evinizin her santimetrekaresini on kez, yüz kez güzelce silseniz bile bu akar nüfusunu artırır. çünkü asla göremeyeceğiniz yumurtalarını evin her yerine saçmış olursunuz. halıları süpürdüğünüz zamanlar bu hayvanların keyif zamanlarıdır. halı içerisindeki nem durumunu dengeler ve akarlara rahat bir nefes aldırırsınız.
akarlar ve alt gruptan keneler tehlikeli varlıklardır. böyle tatlı tatlı göründüklerine: i.hizliresim.com/... bakmayın(!); uyuzdan lyme hastalığına, dermatitten tifüse, astımdan birçok alerjik rahatsızlığa varana kadar çoğu hastalığın yayıcısı ve kaynağıdırlar.
varroa destructor isimli akar türünün dünyadaki bal arası nüfusunun tamamını yok etmesine ramak kalmıştı.
Halı, koltuk, yatak vb. yerlerde ve nemli ortamlarda yaşayan, astıma yol açabilen, insan vücudundan dökülen deri tozlarıyla ve parçacıklarıyla beslenen bir tür canlı.