kitlesel olarak gerçek sanılan bazı durum ve olayların aslında hiçbir zaman var olmadığı veya gerçekleştiğine inanılan şekilde gerçekleşmediği durumlarda kullanılan terimdir.
2013 yılında nelson mandela hayatını kaybettiğinde birçok insan şaşırmıştı çünkü bu insanlar mandela'nın 1980'lerde hapishanede öldüğünü hatırlıyordu. hatta cenazesini bile hatırladığını söyleyen insanlar vardı. bu olay ile ortaya çıkan duruma da bu yüzden mandela etkisi adı verilmiştir. daha sonra insanların, bunun gibi birçok olayda geçmişi, olduğu şekliyle hatırlamadığı görülmüştür.
İnsanların büyük bir çoğunluğunun bir olayı olduğundan farklı bir şekilde hatırlaması ya da gerçekte olmayan bir olayı olmuş gibi hatırlaması olayıdır. Biraz kafa karıştırıcı bir eylemdir. ülkemiz için bunun en güzel örneği , Hugo ve Tolga abinin küfür olayıdır. Bir kısım bu olaydan oldukça emindir, bir kısım ise böyle bir olayın hiç yaşanmadığını iddia eder.
queen 'in we are the champions şarksının sonunun "of the worrrrlllldddd "diye bittiği düşünülür her zaman. aslında şarkının sonu bu şekilde bitmez. "we are the champions" der freedie ve şarkı orada biter. Ama ben de dahil birçok insan şarkının "of the world "sözleriyle bitiğinden emindir.