12. yüzyılın sonlarından başlayıp, 14. yüzyıl ortalarına kadar sürmüş olan japon tarihi dönemi.
japonya bu dönemde hem içten, hem de dıştan saldırıya uğramıştır. dışarıdan moğollar (kubilay han ile moğolların komik bir mektup hadisesi vardır, yazının devamında değineceğim), içeriden japonlar imparatorluk düzenini epey tehdit etmişler; ama, yine de japonya varlığını sürdürmüştür.
minamoto no yoritomo, hem imparatorun hem de diğer feodal beylerin üzerinde otorite kurunca hem kyouto'daki sarayın hem de imparatorun çok da önemi kalmamıştır.
bu dönemde budizm, japonya'da popüler olmaya başlamış ve kamakura dönemi boyunca imparatorlar hem can güvenlikleri için hem de yetkisizlikten sıkılıp "böyle imparatorluk batsın..." deyip can sıkıntılarını gidermek için manastırlara kapanmaya başlamışlardır.
ayrıca budizm popüler olunca, japonlar da budizmi daha iyi öğrenmek amacıyla çin'e seyahat etmeye başlamış; böylece japonya'ya özgü budizm ekolleri ortaya çıkmıştır.
shingon budizmi, tendai budizmi gibi eski ekoller de varlığını sürdürmüş ve bunlar da soylu aileler tarafından destekleniştir.
kadınların edebiyat alanındaki yetkinlikleri de erkeklerin manastırlara kapanmalarıyla birlikte azalmaya başlamıştır. bu dönemde kadınlardan çok erkek şairler göze çarpar. bunun sebebi de erkeklerin artık manastır hayatı yaşayıp kendilerini kitap okumaya vermeleridir.
nichiren budizmi kurucusu nichiren, moğollar gelecek diye devlet erkanını uyarsa da pek etkili olamamıştır. ama dediği gibi moğollar da kapıya dayanmıştır.
moğolların kapıya dayanma sebebi ise, çin'i işgal etmeleri ve kubilay han'ın "sevgilim japon hükümdarı; siz zaten tang hanedanı'na vergi ödüyordunuz. biz de yuan hanedanı kurduk burada. o zaman vergi vermeye devam edeceksiniz." şeklinde bir mektup göndermesi, ama mektup japonya'ya gelince "iyi de bu mektup imparator'a mı yoksa shougun'a mı yazıldı?" şeklinde bir adres karmaşası yaşanmıştır.
çünkü shougun da japon hükümdarıdır, imparator da japon hükümdarıdır.
bu sebeple de japonlar mektubu kime okuyacaklarını düşünürken moğollar çok sıkılmış olacaklar ki japonya'ya saldırırlar. ama hem çinlilerin sabotajları, hem de moğolların durup durup fırtınalı havalarda denize açılmak gibi üstün zeka gerektiren davanışları sayesinde japonlar bu saldırılardan iki defa kamikaze sayesinde kurtulurlar. japonya topraklarına çok az sayıda moğol adım atabilir, onlar da zaten tekrar denize gönderilir.
bu mektup hadisesinin bir benzeri, meiji dönemi öncesinde yaşanacaktır. bu sefer moğollar yerine amerika birleşik devletleri vardır. ama japonların moğollardan bir defa ağızları yandığı için, abd ile arasını bozmamak için shougun kurumunu ortadan kaldırmak zorunda kalacaktır.
elbette meiji dönemi, imparatorluk kurumuna güç kazandırılmak istenen tek dönem değildir. bu dönemde de imparator go daigo, "ben imparatorum lan!" deyip shouguna isyan bayrağını çekmiş, bunun üzerine ashikaga takauji tarafından, "höst! imparatorsan imparatorluğunu bil!" denilerek tekrar inzivaya gönderilmiştir. böylece ashikaga klanı shougunluğu almış ve japonya'nın hükümet merkezi muromachi'ye taşınarak muromachi dönemi'ne giriş yapılmıştır.